Het is nu za 15 dec 2018, 08:34


Rijgedrag aanpassen (onderstel tuning)

Rijgedrag aanpassen (onderstel tuning)

Berichtdoor mike.roodvoets » ma 17 maart 2014, 18:12

Iedereen wil harder door de bocht toch? Nou lees je heel veel zin en onzin op het internet hoe je dit kan bereiken. Een deel gaat over wielstanden en een ander deel over het aanpassen van de constructie van je auto. En over het aanpassen van de constructie van je auto wil ik het hier eens over hebben, want ik heb het gevoel dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Allereerst even wat begrippen op een rijtje zodat de rest van het verhaal te begrijpen is:

- roll (rol): het overhellen van de auto in de bocht
- Rolcentrum: een virtueel punt waarover de body van de auto gaat rollen
-rolstijfheid: de mate waarin roll tegen wordt gegaan door de voor- en achterwielophanging.
- Spoorkracht: een kracht opgewerkt door de banden die er voor zorgt dat de auto de bocht om gaat. De spoorkracht is afhankelijk van de stuurhoek. Hoe verder je instuurt hoe groter de spoorkracht.
-Bochtstraal: de afstand van het middelpunt van de bocht tot de auto
- Steady state cirkel: je rijd rondjes op een rotonde waardoor de bochtstraal de gehele tijd gelijk blijft (nee dit is niet de officiële definitie maar iedereen kan zich dit voorstellen).

Nou wordt je weggedrag bepaald door over- en onderstuur, dit is wat je voelt als je een bocht neemt. Nou zijn de definities voor over- en onderstuur in de theorie even wat anders dan in het Algemeen Beschaafd Nederlands. Voor deze uitleg worden de theoretische definities gebruikt, die komen zo. Als eerste nemen we in het verdere verhaal twee dingen aan, we gaan niet remmen of gas geven in de bocht en de banden gaan niet slippen. Bij gas geven/remmen en slippen gebeurd er veel meer en wordt het verhaal nogal complex. Maar dan nu de definities voor over en onderstuur:

- Onderstuur: je rijdt op de steady state cirkel en bent rondjes aan het draaien, bij het volgende rondje verhoog je je snelheid. Als je dit doet zul je scherper in moeten sturen om op de cirkel te blijven. Een onderstuurde auto zal dus bij het verhogen van de snelheid op een steady state cirkel de bochtstraal vergroten. Je auto glijdt dus de bocht uit.

-Overstuur: je rijdt op de steady state cirkel en bent rondjes aan het draaien, bij het volgende rondje verhoog je je snelheid. Als je dit doet zul je minder scherp in moeten sturen om op de cirkel te blijven. Een overstuurde auto zal dus bij het verhogen van de snelheid op een steady state cirkel de bochtstraal verkleinen. Je auto duikt verder de bocht in en de kont breekt uit.

Alle auto's zijn per definitie onderstuurd, anders voelt het tegennatuurlijk en ga je spinnen. Ga maar na, als je harder de bocht in duikt stuur je automatisch verder in. Een overstuurde auto zou dan nog verder de bocht in duiken, waardoor je scherper draait enz. enz. Nou is alleen de mate van onderstuur van belang op je rijgedrag, sportieve auto's zijn minder onderstuurd dan gezinsbakken. En ja, er zijn auto's waarbij je de kont uit kunt laten breken. Maar dit doe je door gas geven/handrem aantrekken of iets dergelijks. Dit wordt power oversteer genoemd en heeft niets te maken met weggedrag.

Om zo hard mogelijk de bocht door te gaan is het fijn om zo min mogelijk onderstuur te hebben. Dit omdat je niet ver in hoeft te sturen, je auto snel reageert op je stuurinput en nog wat dingen. Theoretisch gezien is het ook handig om zo min mogelijk onderstuur te hebben, zo heb je veel reserve om de bocht door te komen (hier hou ik het even bij).

Nou alle definities duidelijk zijn kan er gekeken worden naar de verschillende constructionele invloeden op het weggedrag. En we beginnen bij de banden, want iedereen hier gooit wel andere velgen en banden onder zijn auto. Als je bij de keuze voor je banden en velgen ook eens de prestaties van je auto wilt verbeteren en niet alleen de looks moet je op het volgende punten letten. Je kunt je banden zien als een elastiek. Een uiteinde zit vast aan het wegdek, het andere aan de velg. Als je nou de bocht om wilt ga je de band net als een elastiekje uitrekken. En net als bij een elastiekje kost dit kracht. De tegenkracht die de band geeft wordt spoorkracht genoemd en dit zorgt ervoor dat je de bocht om komt. En de stijfheid van de band bepaald de maximale kracht, net als een grotere elastiek meer kracht kost om uit te rekken. De stijfheid bepaald dus de grip. Nou is er een ding met banden, en dat is dat alle banden een compromis zijn tussen zuinigheid en grip. Het ene verhogen verlaagd het andere. Dit is misschien een open deur, maar als ik toch bezig ben :mrgreen:. Nou heb je voortaan de mooie energie labels met links de energie zuinigheid (rolweerstand) en recht de natte grip (grip dus).

Afbeelding

Als je een band pakt met een hoge energiezuinigheid ga je dus automatisch inleveren op grip en kun je minder hard de bocht om. Andersom, een onzuinigere band zal meer grip leveren (als je hetzelfde merk met elkaar vergelijkt, een zuinige a-merk band kan meer grip leveren als een onzuinige bamiband). Maar de maat van de velgen en banden is ook van invloed op je spoorkracht. De hoogte/breedte verhouding is namelijk van grote invloed op de spoorkracht. Als je even als uitgangspunt je standaard band- en velgmaten neemt zal een lagere band meer grip opleveren dan de standaard band. Ook zal een bredere band (bij gelijkblijvende hoogte) meer grip opleveren. Je moet altijd streven naar een zo klein mogelijke hoogte/breedte verhouding.

Voor de andere twee constructieve aanpassingen is nog wat aanvullende theorie nodig. Laten we beginnen met een plaatje:

Afbeelding

Afbeelding

Elke auto heeft een zekere maten van roll.En hoe groter de afstand tussen punt A en B hoe erger je auto overhelt. En dit overhellen heeft als nadeel dat de totale spoorkracht af gaat nemen. En daardoor moet je dus verder in gaan sturen.

Als je je auto gaat verlagen verlaag je je zwaartepunt (center of mass). Hierdoor (en door de stijver veren) zal je auto minder overhellen in de bocht. Hierdoor neemt je spoorkracht toe en kun je harder de bocht door. Maar nu zit er in de constructie van de voorwielophanging van de Polo een fundamenteel probleem, als deze inveert wordt de camber van je wiel nauwelijks gecompenseerd. Deze compensatie is wel nodig, je wilt immer zo veel mogelijk rubber aan de grond hebben voor maximale grip (en dus de groots mogelijke spoorkracht). Nou is het zo dat bij het verlagen deze compensatie ook nog eens groter wordt omdat de constructie minder inveert en de compensatie daardoor beter is ,en hierdoor neemt de grip dus nog eens extra toe. Er kleeft alleen een nadeel aan het verlagen van je auto, de rechtuitstabiliteit zal afnemen.

Met stijfheid van de veren kun je ook nog spelen om het stuurgedrag aan te passen. De stelregel hiervoor is: stijvere veren op de vooras dan de achteras maakt de auto meer onderstuurd en andersom OF het vergroten van de rolstijfheid voor vergroot onderstuur, het vergroten van de rolstijfheid achter verkleind onderstuur (en vergroot dus overstuur). Let op:door de slechte camber compensatie van de polo kan het zo zijn dat je met stijvere veren op de vooras de auto juist minder onderstuur geeft.

Voor mensen met instelbare dempers nog een tip: de hardheid van de dempers bepaalt het gedrag tijdens het in en uitsturen van een bocht. Op het gedrag in de bocht zijn deze niet van invloed.

Als laatste de zin en onzin van stabilisator stangen. Deze stangen bepalen samen met de rest of je auto overstuurd of onderstuurd is. Hier geld eigenlijk hetzelfde voor als bij de veren. Let wel het gaat om de verhouding tussen de rolstijfheid voor en achter (de dikte van de stabilisatorstang voor en achter). Ten eerste zorgt een stabilisatorstang ervoor dat de roll minder wordt en de spoorkracht toeneemt. Je hebt vier situaties:

- Je hebt geen stabilisatorstangen en voegt er voor eentje toe: de rolstijfheid voor neemt toe ten opzichte van de achterzijde dit maakt je auto meer onderstuurd.
- Je hebt geen stabilisatorstangen en voegt er achter eentje toe: je rolstijfheid neemt achter meer toe ten opzichte van voor en je auto wordt meer overstuurt.
- Je hebt voor en achter al stabilisatorstangen en maakt de voorste dikker: je auto wordt meer onderstuurd.
- Je hebt voor en achter al stabilisatorstangen en maakt de achterste dikker: je auto wordt meer overstuurt.

Dit was het verhaal, er zit meer theorie achter maar dat maakte het een beetje onduidelijk. Let er wel op als je hiermee gaat stoeien dat de uitlijning van de auto op orde is. Zeker na het verlagen. En als laatste: maak je auto nooit of te nimmer puur overstuurt (of zelfs neutraal). Dan is er echt niet meer mee te rijden en wordt het levensgevaarlijk. Zorg dus altijd dat er een bepaalde mate van onderstuur aanwezig blijft
Laatst bijgewerkt door mike.roodvoets op wo 19 maart 2014, 20:01, in totaal 1 keer bewerkt.
Break it, redesign it and break it again.
Avatar gebruiker
mike.roodvoets
 
Berichten: 1460
Geregistreerd: wo 30 maart 2011, 16:28
Woonplaats: Eindhoven

Re: Rijgedrag aanpassen

Berichtdoor maikelvds » ma 17 maart 2014, 19:19

Jij doet zeker hts autotechniek? :P :P
Avatar gebruiker
maikelvds
 
Berichten: 1516
Geregistreerd: di 03 apr 2012, 23:24
Woonplaats: Apeldoorn

Re: Rijgedrag aanpassen

Berichtdoor magnetron » di 18 maart 2014, 09:02

Mooi stukje tekst! poeh!
magnetron
 
Berichten: 509
Geregistreerd: di 11 okt 2011, 08:42

Re: Rijgedrag aanpassen

Berichtdoor mike.roodvoets » wo 19 maart 2014, 08:23

maikelvds schreef:Jij doet zeker hts autotechniek? :P :P


Nee hoe kom er erbij :p
Break it, redesign it and break it again.
Avatar gebruiker
mike.roodvoets
 
Berichten: 1460
Geregistreerd: wo 30 maart 2011, 16:28
Woonplaats: Eindhoven


Keer terug naar Vering en Remmerij

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron